Rządowa ustawa określana jako „Lex Szarlatan” nie została podpisana przez Karola Nawrockiego. Prezydent skierowała przepisy do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej, wskazując na poważne wątpliwości konstytucyjne. Jednocześnie zaproponował prezydencką inicjatywę ustawodawczą.
Zastrzeżenia do rządowego projektu
Prezydent zaznaczył, że choć cel ochrony pacjentów przed oszustami medycznymi jest bezdyskusyjny, rządowa ustawa wrzuca do jednego worka przestępców zagrażających zdrowiu oraz legalnie działające firmy z branży zielarskiej czy suplementacyjnej.
Wśród głównych zarzutów wobec ustawy znalazły się:
Jednoosobowa decyzyjność urzędników – brak wymogu opierania decyzji o rzekomej dezinformacji na opiniach niezależnych biegłych i ekspertów medycznych.
Wykonalność kar przed wyrokiem sądu – natychmiastowe egzekwowanie sankcji finansowych grożące bankructwem firm zanim sprawa doczeka się prawomocnego rozstrzygnięcia.
Zagrożenie dla swobody badań naukowych i działalności gospodarczej.
Z tego względu ustawa została odesłana do Trybunału Konstytucyjnego przed podpisaniem.
„Cel tej ustawy jest słuszny, ale problemem mogą okazać się proponowane w niej środki, na co uwagę zwracało wiele organizacji pacjentów, pracodawców i stowarzyszeń, które skierowały swoje listy do Kancelarii Prezydenta. Do jednej grupy tak zwanych szarlatanów rząd zakwalifikował realnie zagrażających, szkodzących zdrowiu szaleńców oraz tysiące polskich firm i osób zajmujących się zielarstwem, zdrowym odżywianiem czy medycyną komplementarną. Przepisy tak skonstruowano, że wielotysięcznymi karami może zostać obłożony zarówno ktoś, kto sprzedaje zioła czy suplementy, jak i realny szarlatan zniechęcający do leczenia medycyną opartą naukowo” – powiedział prezydent Nawrocki.
„Poważne sprawy wymagają poważnej debaty i ostrych przepisów, a nie szufladkowania w jednej grupie uczciwych polskich przedsiębiorców z zagrażającymi zdrowiu szarlatanami. Rząd, zamiast realnie rozwiązać problem, poszedł jak zwykle drogą na skróty, oddając pełnię władzy urzędnikowi” – dodał.
Prezydencka inicjatywa: kary orzekane przez sądy
W odpowiedzi na luki w prawie prezydent ogłosił skierowanie do Sejmu własnego projektu nowelizacji Kodeksu karnego. Nowe przepisy mają precyzyjnie karać osoby, które dla korzyści majątkowych świadomie odwodzą chorych od leczenia metodami medycyny akademickiej. O winie i karze ma decydować niezawisły sąd, a w postępowania prokuratorskie i sądowe zostanie włączony Rzecznik Praw Pacjenta.
